System Zarządzania Treścią (CMS) - prowadzenie strony www

A A A
19-05-2014 10:00:00
7702 Czytań

Pisaliśmy już o tym jaki jest koszt stworzenia strony www oraz ile kosztuje utrzymanie strony internetowej. Tym razem postaramy się skupić bardziej na wspomnianym pobieżnie w obu poprzednich wątkach sposobie jej prowadzenia oraz na funkcjonalnościach jakie powinna posiadać by ułatwić Wam jej edycję. Nie jest bowiem problemem stworzenie taniej ale prostej strony, a jej wygodna edycja, rozbudowa oraz prowadzenie bez obszernej wiedzy informatycznej.

Strona dynamiczna a strona statyczna: samodzielna edycja a cena

Już o tym pisaliśmy w jednym z poprzednich wpisów, ale gwoli przypomnienia zaznaczyć można że podstawowa różnica pomiędzy oba typami stron jest taka, że strona statyczna nie korzysta z baz danych (MySQL, PostgreSQL) a co za tym idzie, wszelkie informacje w niej zawarte są przetrzymywane w plikach html, php czy xml. Nie ma więc konieczności logowania się w celach jej edycji.

Strony dynamiczne wykorzystują natomiast w swoim działaniu bazy danych jednocześnie oferując odbiorcom czy właścicielowi mnogość funkcji, które to z baz danych korzystają: dynamicznie generowane treści, ankiety, konta użytkowników, komentarze, galerie etc. Wszystkie te wspomniane funkcje po "zebraniu do jednego worka" i opatrzone dodatkowo Panelem Administracyjnym, dają nam właśnie System Zarządzania Treścią czyli CMS (ang. CMS - Content Management System).

Powyższe różnice wpływają juz w trakcie procesu tworzenia strony na czas realizacji, a co za tym idzie i cenę całego projektu. Istotny jest także etap po zakończeniu prac przez wykonawcę w którym to sami musimy stroną internetową zarządzać. Problemu nie ma jeśli zamówiliśmy prostą wizytówkę ze świadomością że przez najbliższy rok czy dwa nic się na niej nie zmieni. Co jeśli jednak chcemy do naszego portfolio dodawać coraz to nowsze zdjęcia z sesji ślubnych czy realizacji eventów? Jeśli ceny produktów czy usług zmieniają się w zależności od sezonu, a internautów chcemy informować o eventach poprzez system aktualności? Jeśli potrzebujemy takich funkcjonalności jak komentarze do zdjęć czy opinii na temat oferty? Wtedy warto rozważyć zainwestowanie w CMS oraz posiadane przez niego udogodnienia.

Oczywiście jest możliwość implementacji niektórych funkcji jak formularze zamówień, bazy adresów do newslettera i tym podobne w stronie statycznej, jednak koszt stworzenia tego w sposób profesjonalny lub wydzielenia z CMS na potrzeby strony statycznej jest niemiarodajny.

A co jeśli chcemy darmowe oprogramowanie typu Open Source?

Zwracając uwagę na koszty, należy też podkreślić że nie zawsze płacimy za sam CMS jako taki, gdyż na rynku jest sporo darmowych systemów (Otwarte Oprogramowanie - ang. Open Source), których instalacją może się zająć nawet uczeń gimnazjum. Duże koszty niemniej generuje tworzenie indywidualnej i profesjonalnej szaty graficznej, tworzenie niestandardowych rozszerzeń (modułów, widgetów) oraz przebudowa struktury jądra (ang. core) i bazy danych.

Pomijając więc sytuację że pobieramy prosty darmowy szablon (bo i takie są dostępne do niektórych systemów CMS), to stworzenie szablonu można zlecić studentowi, który zrobi to już za 100-400zł lub za samą publikację w portfolio. Niemniej z oczywistych powodów taki wariant odradzamy i sugerujemy skorzystanie z oferty profesjonalnego grafika, firmy projektowej czy agencji reklamowej, A tu musimy liczyć się już z kosztem rzędu 1000zł - 4000zł za samą szatę graficzną - wszystko zależy bowiem od skomplikowania struktury strony i zakresu prac którymi musi sie zając wykonawca (systemy rezerwacji, kalendarze, formularze zamówień/reklamacji, panele partnerskie).

Wybierając więc darmowy CMS może się okazać że i tak zapłacimy za stworzenie strony internetowej więcej niż średnia krajowa. Niemniej jak wspomnieliśmy powyżej, wszystko zależy od tego na jakim systemie chcemy oprzeć stronę, jaki będzie zakres prac grafika oraz jak ceni on swoje unikalne umiejętności.

Główne założenia jakie spełniać ma strona internetowa

Teraz zwróćmy uwagę na możliwość edycji jaką daje nam nasza strona internetowa Cena stworzenia strony internetowej jest bowiem tylko jednym z kilku wyznaczników podczas wyboru zarówno wykonawcy, jak i oferowanego przez niego systemu. Mało kto zwraca natomiast uwagę na fakt że prosta i tania strona internetowa albo nie ma możliwości edycji jej treści, albo też funkcjonalności jakie oferuje dobry System Zarządzania Treścią. Chcąc więc zlecić zaprojektowanie strony, warto zwrócić uwagę na oferowane w standardzie rozwiązania, koszty późniejszych edycji oraz rozbudowy.

Jeśli dochodzimy do wniosku że nie mamy potrzeby edytowania naszej strony co miesiąc czy co sezon (zmieniając np. ceny pobytu w pensjonacie), dodawania aktualności czy regularnych reportaży z eventów, a globalny koszt stworzenia szaty graficznej, instalacji CMS oraz jego prowadzenia byłby nieadekwatny do ceny prostej strony statycznej, to warto rozważyć ten tańszy wariant. Strona statyczna podobnie jak strona dynamiczna, może posiadać bowiem efektowny wygląd i rotator slajdów, umieszczone na stałe filmiki wideo, formularze kontaktowe czy rozbudowaną strukturę pod stron. Problemem staje się dopiero koszt jej edycji, jeśli nie potrafimy zrobić tego sami za pośrednictwem odpowiedniego edytora. Głównym założeniem strony statycznej jest bowiem fakt, że nie dokonuje się jej częstych aktualizacji, można więc w razie potrzeby raz na rok zapłacić dowolnemu programiście te 100-300zł na drobne zmiany.

Gdy jednak z planu jaki sporządzamy przed przystąpieniem do prac, wynika że stronę chcemy edytować dość często lub oczekujemy by strona dawała możliwość logowania gości, opłacania usług, pisania postów czy komentowania, to zdecydowanie powinniśmy zainteresować się bardziej rozbudowaną strukturą. Rozbudowany system wiąże się jednak z odpowiednio wyższym kosztem jego wdrożenia gdyż wymaga zarówno więcej pracy od strony technicznej jak i wizualnej (szablon do strony z CMS tworzy się dłużej niż do strony statycznej). Do tego dochodzi także wstępne zapełnienie odpowiednią treścią nawet kilkudziesięciu pod stron - jeśli jest to wkalkulowane w koszt całego projektu.

Może się także zdarzyć że serwis stworzony w oparciu o CMS będzie tak rozbudowany że mimo możliwości własnoręcznej edycji treści, zlecicie to i tak firmie zewnętrznej - w tym aspekcie outsourcing jest bardzo popularny. Tu pewnie zadajecie sobie pytanie:

Po co mi w takim razie CMS skoro mam komuś płacić za jego prowadzenie?

Odpowiedź jest bardzo prosta: oszczędność czasu i wbrew pozorom - pieniędzy. Poruszaliśmy już ten wątek (tutaj), ale warto nadmienić że przy założeniu że stronę trzeba edytować raz na parę dni (e-sklep online) czy nawet raz w tygodniu (akceptacja opinii, prowadzenie bloga, aktualności, moderowanie forum), to zlecenie tego wszystkiego zewnętrznemu administratorowi niweluje koszty szkolenia własnego pracownika lub oszczędza nasz własny czas. Mimo że ogólny sposób działania jest w CMS'ach podobny, to jednak przy dużej ilości materiałów do umieszczenia w serwisie, może sprawić trudności niedoświadczonej osobie, dlatego warto wziąć takie rozwiązanie pod uwagę nawet gdybyśmy mieli ponieść stały koszt prowadzenia strony www.

Ważne!
Pamiętajcie że w większości przypadków, z podstawowych kosztów stworzenia strony internetowej oraz kosztów prowadzenia strony www (zarówno CMS jak i prostej wizytówki), wyłączone są takie usługi jak pozycjonowanie. Dlatego jeśli zamierzacie zlecić jakiejś firmie pozycjonowanie strony www, to najprawdopodobniej będzie ono rozliczane oddzielnie (za czas pracy lub za efekty) lub też jeśli usługa ta będzie ujęta w prowadzeniu strony, kwota ta w skali miesiąca będzie kilkukrotnie wyższa.

Funkcje jakie posiada strona wykorzystująca CMS

Mimo że tworzenie strony może być skomplikowanym procesem, to praktycznie nie ma rzeczy niemożliwych. Dlatego też jeśli planujecie jakieś nietypowe rozwiązania na swoich stronach to nie bójcie się pytać, gdyż jedynym ograniczeniem może być czas wykonania, a więc co za tym idzie cena stworzenia strony www lub jej dodatkowych elementów.

W odniesieniu do posiadanych funkcji, Systemy Zarządzania Treścią (bez rozgraniczeń na otwarte i autorskie) można podzielić więc w naszym mniemaniu na 3 grupy.

  1. Pierwsza to proste CMS'y które początki mają jeszcze wiele lat temu, ale ta prostota potrafi przemawiać na ich korzyść poprzez łatwość obsługi i szybkość działania. Minusem jest ograniczona możliwość zarządzania więc rozwijając wciąż swoją stronę należy przejść na inny bardziej rozbudowany framework.

    Najczęstsze funkcje: edycja i tworzenie dowolnej liczby stron, tworzenie kont administratorom, wgrywanie zdjęć do albumów, edycja menu, formularze kontaktowe

  2. Druga grupa to CMS skierowane także do bardziej wymagających odbiorców. Posiadają duże możliwości zarządzania stroną oraz rozbudowy poprzez wgrywanie kolejnych modułów (w tym płatnych) rozszerzających jeszcze bardziej funkcjonalność. Do tej grupy mozna zaliczyć zarówno rozbudowane systemy autorskie mające już duże grono odbiorców, jak i popularne systemy OpenSource rozwijane poprzez otwarte społeczności użytkowników.

    Najczęstsze funkcje: edycja i tworzenie dowolnej liczby stron, tworzenie kont administratorom, zarządzanie uprawnieniami administratorów, tworzenie kont odwiedzającym, tworzenie grup użytkowników, wgrywanie zdjęć do albumów, edycja menu, moderowanie komentarzy i opinii, formularze kontaktowe, pokazy slajdów, blog, newsletter, sprzedaż usług i produktów (e-commerce) jako nakładka na CMS lub jego integralna część, wersje językowe

  3. Trzecia grupa to CMS dedykowany dla konkretnego zadania lub tworzony specjalnie dla danego Klienta. Czasem żeby ograniczyć koszt tworzenia dedykowanej platformy od zera twórcy stron wykorzystują już istniejący System Zarządzania Treścią z którego najczęściej korzystają, dodając do niego tylko odpowiednie moduły projektowane na zamówienie. Standardowo CMS nie posiada na przykład interaktywnej mapy województw w kontakcie, a Wam zależy by pokazać na mapie siedziby filii Waszej firmy. Wtedy to zlecacie stworzenie danego modułu od zera i zostaje podpięty pod wybrany przez wykonawcę CMS. Podobnie jeśli chcecie stworzyć biuro podróży z możliwością zakupu wycieczek online. Wykonawca tworzy więc do wybranego systemu moduły umożliwiające przeliczanie kosztów i terminów a następnie integruje z danym CMS'em lub e-sklepem, dając Wam coś unikalnego w odniesieniu do innych biur podróży, które posiadają na przykład tylko formularz zamówienia przekazywany na e-mail. Lista oczywiście jest długa gdyż należy zaliczyć do niej większość niedostępnych publicznie rozszerzeń, modułów i nakładek, ale dla przykładu podamy kilka rozwiązań.

    Najczęstsze dodatkowo płatne funkcje: systemy rezerwacji (pokojów, wypożyczanych przedmiotów), kalkulatory kosztów (podróży, wycieczek, pobytu), nagrody lojalnościowe i partnerskie (zbieranie punktów, przyjaciół i rang przez użytkowników strony/bloga/forum), interaktywne mapy (lokalizacje firmy, oznaczanie miejsc), rozbudowane galerie użytkowników (zintegrowane z ocenianiem i komentowaniem w CMS), kalendarze (wolnych godzin pracy specjalistów lub daty eventów), czaty tekstowe i wideo (support online), forum (firmowe, prywatne), statusy serwerów (w przypadku serwerów gier online), rozbudowane wielopoziomowe formularze (zamówień, reklamacyjne) z walidacją i zapisywaniem do bazy danych etc.

Samodzielne prowadzenie strony internetowej - porady

Jak wspomnieliśmy wcześniej, prowadzeniem prostego serwisu internetowego opartego o CMS może zająć się praktycznie każdy więc i jej właściciel. Jednak w wielu przypadkach gdy strona jest na rozbudowana, lepiej gdy zrobi to profesjonalista. Zyskujemy wówczas zarówno na przejżystej strukturze treści jak i na czasie potrzebnym do edycji (formatowanie tekstu, obróbka plików graficznych, wprowadzenie logicznej struktury). Niemniej jeśli ktoś jest chętny, ma czas oraz nie są mu obce podstawowe programy komputerowe (tekstowe, graficzne), to także z edycją własnej strony raczej nie będzie miał problemu. Sam szybko zmieni cenę dania głównego, zmieni zdjęcia w opisie pokoju hotelowego, czy też zaakceptuje lub odrzuci opinie internautów na temat oferowanego w jego e-sklepie produktu.

Może się jednak zdarzyć że strona od strony wizualnej jest tak zaprojektowana że będzie wymagała od obsługującej jej osoby dodatkowych umiejętności, aniżeli tylko edycji tekstu (choć i to może być pułapką). Mowa tu o dostosowaniu wizualnym i ujednoliceniu zdjęć przez wgraniem przez Panel Administracyjny, czy też edycji bardziej skomplikowanej struktury podstron, która wymaga podstawowej wiedzy z zakresu html. W tym momencie warto zwrócić uwagę na pułapki w które można wpaść gdy usłyszycie od wykonawcy "Strona będzie wykorzystywała CMS więc wszystko Pan(i) zmieni sama.".

Jakie pułapki czekają na początkującego użytkownika CMS podczas prowadzenia strony www?

  • Poprawność kodu - semantyka - Wiele osób edytując lub tworząc samodzielnie podstrony za pośrednictwem edytora wizualnego nie zdaje sobie sprawy jak istotna jest semantyka kodu html. Nie jest bowiem problemem stworzenie poprawnej wizualnie treści dla odbiorcy siedzącego przed komputerem. Wiele z przeglądarek potrafi już czytać strony internetowe (parsować),mimo błędów składni, więc internauta i tak zobaczy stronę internetową prawidłowo (mowa o lekkich błędach składni). Pamiętajcie jednak, że to co widzi człowiek to jedno, a to co widzi robot internetowy (np googlebot) to drugie. A nie wolno doprowadzać by boty omijały łukiem nasze strony - jest to po prostu nie opłacalne. To właśnie dzięki robotom przeglądarkowym nasze strony są poprawnie dodawane do indeksu wyszukiwarki a następnie przez nie wyświetlane internautom. A z błędnym kodem html jest jak z kałużą, niby wiesz że pod spodem jest chodnik, ale go omijasz. Tak samo roboty internetowe - gdy nie mogą przeczytać poprawnie Twojej strony, "wycofują się".

    Dlatego istotne jest by:
    • zamiast pogrubiać tytuł strony lub akapitu znacznikiem b, użyć tagu nagłówka: h1, h2, h3, etc wraz z odpowiednimi stylami w css.
    • zamiast nadawać tytułom wielkości za pomocą styli, stwórz hierarchie za pomocą prawidłowych nagłówków h1, h2, h3, h4
    • używać akapitów p, zamiast tworzyć odstępy za pomocą "enterów" czyli znacznika br
    • otwierać i zmykać znaczniki html w odpowiedniej kolejności - oraz co najważniejsze - w ogóle je zamykać!
    • w miarę możliwości nadawać obrazkom atrybut alt a linkom atrybut title

    Jeśli nie jesteście pewni czy stworzony przez Was i opublikowany na stronie fragment tekstu jest prawidłowo przygotowany do odczytu, możecie skorzystać na przykład z pomocy narzędzi do walidacji typu: http://validator.w3.org/ - wskaże on co jest niepoprawne na stronie, w jakiej linii występuje błąd oraz czasem wskaże rozwiązanie - podając definicję błędu.

  • Edycja kodu html - Głównym założeniem prowadzenia strony www na CMS jest prostota edycji treści podstron i w 90% przypadków tak właśnie jest. Niemniej zlecając stworzenie wizualnie atrakcyjnej podstrony, rzadko kiedy zastanawiacie się jak później edytować taką podstronę samodzielnie. Podobają się Wam w treści podstron takie konstrukcje jak tabele, zakładki (tabs), akordiony (accordion) czy karuzele (carousel). Programista tworząc dla Was serwis www jest w stanie zrobić praktycznie wszystko by wizualnie wyglądało atrakcyjnie i profesjonalnie. Niemniej pamiętajcie że i profesjonalne umiejętności mogą się okazać konieczne do edycji takiej strony. Nie rzadko niektóre elementy na podstronach są tak rozbudowanymi blokami że nawet edytor wizualny typu WYSIWYG (TinyMCE - wiki, TinyMCE - demo) nie potrafi wyświetlić ich poprawnie, a co za tym idzie do edycji takiej treści będzie potrzebna wiedza z zakresu html.

    Przykładem takiej podstrony może być stworzona przez nas na życzenie Klienta encyklopedia szkodników. Mimo że jest to typowa podstrona zarządzana przez Panel Administracyjny za pomocą edytora wizualnego, to jednak posiada elementy ukryte, które można wyświetlać dzięki wykorzystaniu jQuery. Przed przystąpieniem do prac Klient został poinformowany o potencjalnych trudnościach edycji i wybrał takie rozwiązanie zamiast tworzenia oddzielnego modułu encyklopedii, który wygenerowałby dodatkowy koszt w fazie projektowania strony www. A jedynym minusem takiego rozwiązania jest właśnie konieczność przełączania edytora wizualnego w tryb kodu źródłowego i edycja podstrony w kodzie html. Niemniej należy pamiętać że nawet tworzenie takich z pozoru prostych elementów jak zagnieżdżone listy (punkt 1 powyżej), kiedy to nowa lista znajduje się wewnątrz elementu (innej) listy, są nie osiągalne za pomocą edytora wizualnego bez przełączenia w tryb kodu źródłoergo.

    Oczywiście problemów takich nie będzie jeśli Wasze podstrony to czysty tekst gdzie jedynymi czynnościami z jakimi się zmierzycie będą wyodrębnienie akapitów, oznaczenie nagłówka, pogrubienie czy wstawienie linka (anchor).

  • Obróbka i publikacja plików graficznych - Na pewno przeglądając strony internetowe zauważyliście że na niektórych z nich zdjęcia idealnie pasują do szaty graficznej witryny, są ładnie przycięte do jednakowych rozmiarów (kadrowanie co do piksela) a dodatkowo troszkę wyretuszowane (nasycenie, ostrość, efekty sepii czy czerni i bieli). Na koniec wszystko zostało poprawnie skompresowane aby zdjęcia nie straciły zbytnio na jakości i szybko ładowały się na stronie internetowej nie pożerając ogromnych ilości transferu. W takich przypadkach może to oznaczać że prowadzenie galerii czy też umieszczanie obrazków w artykułach (jak te ujednolicone na naszym blogu) będzie wymagać znajomości edytora graficznego bardziej rozbudowanego niż MS Paint.

    Co gdy tego nie umiecie? Albo musicie zrezygnować z tego typu elementów na stronie podczas własnoręcznego nią zarządzania, albo zlecić ich wykonanie i/lub obróbkę grafikowi licząc się z dodatkową opłatą rzędu 5-100zł za zdjęcie/obrazek.

    Samo stworzenie grafiki to jednak tylko część sukcesu. Gdy już mamy odpowiedni obrazek trzeba go jeszcze umieścić np w treści podstrony (nie mylić z galerią). Problemu raczej nie będzie jak CMS umożliwia wgranie go na serwer poprzez edytor wizualny. Niemniej nie wszystkie edytory wizualne posiadają menedżery plików (te akurat są często dodatkowo płatne). W starszych typach aplikacji może okazać się konieczne zalogowanie więc odpowiednim programem na ftp (konto hostingowe) a następnie ręczne wgranie obrazka do odpowiedniej lokalizacji i dopiero podlinkowanie jej w treści podstrony - sytuacje sporadyczne ale jednak przed zakupem CMS lepiej dopytać o takie "szczegóły".

Warto jednak zwrócić uwagę na fakt, że zamawiając stronę u profesjonalisty na pewno nie zostaniecie z tym sami w razie potencjalnych problemów. Rzetelna firma nie tylko szkoli swoich Klientów z podstawowej wiedzy na temat CMS (czy to Open Source czy system autorski), ale także w razie potrzeby wprowadza poprawki po Kliencie za drobną opłatą. Gdy więc próbujesz sam(a) coś zmienić i nie masz pomysłu jak naprawić "rozjechaną tabelkę", czasem wystarczy jeden mail by Twórca serwisu naprawił to w ramach opieki nad stroną czy też za niewielką dodatkową opłatą.

Łukasz Medyński
Autor: Łukasz Medyński
Zajmuję się tworzeniem nowoczesnych i oryginalnych stron internetowych opartych o najnowsze rozwiązania i technologie, zgodnych z obowiązującymi standardami. Od 2010 roku rozwijam autorski System Zarządzania Treścią, który zbiera pozytywne opinie wśród naszych dotychczasowych Klientów.

Dodajesz opinię jako: Gość

Opinie (1):

  1. Autor: Kasia 2016-09-12 13:26 Odpowiedz

    Bardzo przydatny artykuł. Dzięki!

Przykładowe Realizacje